اگر مادهء اسهالى با مادهء خراطى و تراشيده قاطى بود و بوى گندمى داد و سودايى بود ، بيم آن مىرود كه ورم سرطانى پيدا شده باشد . اگر قرحه هست و سبب اسهال شده است و اگر آسيب و بلائى در احشاء پيدا شده و سبب اسهال شده است و اگر مىخواهى بدانى كه خون اسهالى از كجا سرچشمه دارد ، مىتوانى از جاى آزارديده و به درد آمده بدانى . آيا درد بالاتر از ناف است يا پايين‌تر از ناف ؟ آيا درد بسيار شديد است يا نه ؟ دردى كه ناشى از نارسائى روده باريكه است به اندازه‌اى شديد است كه در هيچ‌يك از اندامان بالايى به اين شدت نمىباشد . مىتوانى از پوستكهاى همراه مادهء اسهالى ، نشانيهايى كسب كنى : اگر پوستكها نازك و تنك باشند ، از روده‌هاى باريك است . اگر پوستكها بزرگ و ستبر باشند ، از روده‌هاى غليظ و كلفت آمده‌اند . مىتوانى از به هم آميختگى پوستكها با مادهء اسهالى منشأ اسهال را بشناسى : اگر بسيار درهم آميخته‌اند ، بدان كه از روده‌هاى بالايى است . اگر پوستكها از مادهء اسهالى كناره گيرند ، دليل بر آن است كه منشأ اسهال از روده‌هاى پايينى است . در اكثر حالات اگر منشأ اسهال در روده‌هاى پايين يا در مقعد باشد ، خون قبل از مدفوع بيرون آيد . مىتوانى از اندازهء زمانى ميان به درد آمدن شكم و ريختن مادهء اسهالى نشانى كسب كنى : اگر به درد آمدن شكم شروع كرد و بعد از مدتى نسبتا زياد مدفوع فرو ريخت ، بدان كه از رودهء باريك است . و اگر زمان ميان به درد آمدن شكم و بيرون دادن مادهء مدفوع كوتاه بود ، از رودهء پايين و غليظ است . اگر مادهء اسهالى كيلوسى بود ، يا به خونابه شبيه بود دليل آن است كه مادهء اسهالى منشأ از رودهء باريك دارد . مادهء اسهالى كه از روده باريك باشد بدبوتر از آنها است كه از روده باريك نباشند . درد و آزارى كه همراه مادهء اسهالى منشأ گرفته از رودهء باريك است شديدتر از دردى است كه در غير آن احساس مىشود . مىتوانى بدانى كه مادهء اسهالى كجائى است ، مشروط بر اينكه ماده را خوب بررسى كنى . اگر از روده باريكها باشد مادهء خونى در آن چيرگى دارد و با آت و آشغالى مخلوط نيست . اين را نيز بدان ! كه اگر منشأ اسهال قرحه باشد ، و قرحه ديرپا و كهنه باشد و اندازهء اسهالى كم نباشد ، احساس درد به اين شدت نباشد كه عادتا در بودن قرحه احساس مىشود قرحه پليد و چركين است . - چگونه بدانيم كه قرحهء چركين است و قرحهء خوره‌اى نيست ؟